KİTAP
Kutsal Kitap nedir ve Hristiyanlıkta Kanon nasıl oluştu?
(fr. livre, it. libro, ing. book, alm. Buch)
I. Yazı Ve Kitap
Yazı ve kitap daima bir arada bulunur fakat birbirinin karşılığı değildir; kitap bağıntılı bir dizi yazıdır ve yazıya bir konunun birliğini ilave eder. Bu nedenle kitap normal olarak bir başlıkla belirtilir, hatta bu başlık, Kutsal Kitapta, daima yazının başında yer almıyor olsa bile. Eğer kitapta bir başlık ve bir konu varsa, o bir sentez olup sadece maddi bir dizi satır ve sütün değil, sürekli bir hikaye içinde bir olaylar dizisini toplayan, birbiriyle ilişkili yazıları, şiirleri, ilahileri, yargıları, atasözlerini, kehanetleri tek bir yerde bir araya getiren organik bir kompozisyondur.
İsrail’de kitap çok erkenden ortaya çıkar: eski hikayeler, iki eski epik ve lirik ilahi külliyatı tanır ve onlardan yararlanır: “Yahve’nin savaşları Kitabı” (Say. 21, 14) ve “Adil’in Kitabı” (Yeşu 10, 13; II. Sam. 1, 18). Bu iki külliyatın mevcudiyeti, İsrail’in çok erkenden kaderinin özgünlüğünün, Allah’ın onun tarihine verdiği devamlılığın bilincine varmış olduğunu kanıtlamaktadır. Ve bu küçük kavmin bir kaç yüzyıl içinde ürettiği, çok çeşitli tipler içinde güçlü bir şekilde birleştirilmiş kitapların sayısı, karşısına çıkan sorunları dile getirmeye ve onlara hakim olmaya onu sevkeden imanının gücünü göstermektedir, tarihi sentezler, hukuk koleksiyonları, şiirsel ve litürjik külliyatlar, insanın mevcudiyeti ile ilgili sorunlar üzerinde düşünceler.
II. KİTAP, ANIT VE KUTSAL TANIKLIK
Bu kitaplar arasında kaynağını yakalayabileceğimiz bir çokları vardır, ve bu kaynak Kutsaldır: bunlar yasa külliyatları ile peygamberlikle ilgili külliyatlardır; Yasa ve Peygamberler Kutsal Kitabın temel yapısını oluşturur.
Musa’nın Allah’tan aldığı ve elinde taşıdığı (Çık. 32, 15) ve “Yasayı ve emirleri” içeren (Çık. 24, 12), “Tanıklığın iki levhasını” (Çık. 31, 18) gerçek anlamda kitap olarak nitelemek zorsa da çünkü bu taş levhalar, daha soylu bir maddeden de olsalar, yazıcılar tarafından kullanılan kilden yapılmış levhalara benzemektedirler , yine de muhafaza edilmeye ve onun müellifi olan Allah’ın iradesine tanıklık etmeye yönelmiş bir bütün söz konusudur. Bu, tedricen oluşacak ve gelişecek ve “Antlaşma’nın Kitabı” (Çık. 24, 7; II. Kr. 23, 2. 21), “Yasanın Kitabı” (Yas. 28, 58. 61; 29, 20; Yeşu 1, 8; 8, 34), “Musa’nın Kitabı” (II. Tar. 25, 4; 35, 12; Ez. 6, 18; Mk. 2, 26) adları verilecek külliyatların taslağı ve çekirdeği gibi bir şeydir. Kitap, Allah’ın iradelerinden hiç bir şeyin kaybolmaması için ve görevini kötüye kullananlara karşı sürekli tanıklık olması için yapılmıştır (Yas. 31, 26 ;Yeşu 24, 27).
Peygamber külliyatlarının oluşması da buna benzer bir ihtiyaca cevap vermektedir. Halkta “vahiy ve tanıklık” (Yşa. 8, 20) olarak kalması için tanıklığını, şakirtlerini biraraya toplayıp onların yüreklerine sokması Yeşaya’ya yetmemektedir (Yşa. 8, 16); Yeşaya’ya, “gelecekte sürekli bir tanıklık olması için onu bir kitaba kaydetmesi” emri verilir (Yşa.30, 8). Eğer Yeremya, yirmi yıldan beri söylemiş olduğu sözlerin bir özetini, iki defa, Baruh’a dikte ettirmişse, bunun nedeni, “Yahve’nin bu kavmi tehdit ettiği öfke ve şiddetin” bu sentezinin o kavmi nedamete sevkedeceği umududur (Yer. 36, 2. 7). Böylece İsrail’in kitapları, sadece edebi fizyonomilerine göre değil, eşsiz özgünlükleri içinde de gözükmektedirler. Bir kavmin kendi geçmişi ve kendine has dehası hakkında topladığı tanıklıktan çok, Allah’ın kendi adaleti ve insanın günahı hakkındaki tanıklığı olarak. İşte Aziz Pavlus’un Kutsal Yazılara izafe ettiği rol tam olarak budur: “bütün şeyleri günah altında kapatmak” (Gal. 3, 22).
III. DÜNYEVİ KİTAPLAR, SEMAVİ KİTAPLAR
Peygamberlerin sözlerinin toplandığı kitaplar Allah’ın Sözünü içeriyor olunca, Hezekiel gibi gizli şeyler gördüğünü sanan birinin, peygamberlik etmeye başladığında, ve kendi misyonunu düşündüğünde, kendini semavi bir kitabı yutarak, gökyüzünde yazılmış bir metni yeryüzünde tekrar eder görmesi doğaldır (Hez. 2, 8 ; 3, 3). Bu anlamlı görüntü, sonraki bir çok yorumcunun kısır edebiyatçılığına düşmeksizin, tümüyle Allah’ın eseri olan ve insan olan bir yazar tarafından tümüyle kaleme alınmış bulunan, esin ürünü kitabın mahiyetini canlı bir şekilde ifade etmektedir.
Öte yandan daha gizemli ve Allah’ın içeriğini az çok özellikle kendisine sakladığı başka kitaplar da vardır: “Vatandaşlık Kitabı” gibi; bu kitapta o, paganları Siyon vatandaşları arasına kaydetmekte (Mzm. 87, 5; Yşa: 4, 3) ve sahte peygamberleri bu kitaptan silmektedir (Hez. 13, 9). Fakat Kudüs’e kaydedilmiş olmak, “yaşamaya devam etmek için kaydedilmiş olmak” olduğundan (Yşa. 4, 3), bu kitap, Allah’ın yer yüzünde (Çık. 32, 32) ve göklerde (Dan. 12, 1; Lk. 10, 20) yaşamalarını mukadder kıldığı insanları içine kaydettiği, “Yaşam Kitabı” ile uyugun gelmektedir (Mzm. 69, 29). Ve eğer, görünmelerinden önce, günlerimizin ve tüm hareketlerimizin içine kaydedildiği bir kitap mevcutsa (Mzm. 139, 16), o, Yargı saatinde getirilecek ve açılacak olan kitaplardan farklıdır (Dan. 7, 10; Ap. 20, 12). Bütün bu imajlar arasında, söz konusu olan şey, saymak ve hesaplamaktan daha çok, ilahi bakışın üstün isabetini ve onun tasarısının şaşmaz güdümünü ilan etmektir. Eğer onun kitabı hesaplar içeriyorsa, bu bizim gözyaşlarımızın hesabıdır (Mzm. 56, 9).
IV. MÜHÜRLENMİŞ VE ANLAMI ÇÖZÜLMÜŞ KİTAP
Tahtın üzerinde Oturanın ellerinde tuttuğu ve yalnız kurban edilen Kuzunun açmaya ve anlamını çözmeye muktedir olduğu kitap (Ap. 5, 1-10) kuşkusuz ki, Eski Antlaşma geleneğine göre, bir peygamberlik kitabı (Yşa. 8, 16; 29, 11; Hez. 2, 9) ve muhtemelen İsrail’in Kutsal Yazılarının özetidir. Gerçekten bütün bu kitaplar Mesih İsa’da yeni, beklenmemiş, bir anlam kazanmaktadır. O zamana kadar bunlar özellikle, bir Yasa, sonsuz defalar ihlal edilmiş bir ilahi emirler bütünü, sadakatsizliğimizin ezici bir tanıklığı olarak görünmekte idiler. Fakat “kitap tomarında söz konusu olan” kimse geldiğinde, Mesih İsa: “İşte, ey Allah’ım, senin iradeni yerine getirmeye geliyorum” (İbr. 10, 7 ; Mzm. 40, 9) dediğinde, Allah’ın iradeleri son noktasına kadar gerçekleşmiş olmakta (Mt. 5, 18) ve onun sözlerini toplayan kitap, nihayet tutulmuş muazzam bir vaat, sonuna erdirilmiş eşsiz bir tasarı olarak görünmektedir. Mesih İsa’da çeşitli tüm kitaplar (gr. biblia, çoğul olarak) tek bir kitap, tek Mukaddes Kitap (lat. biblia, tekil olarak) haline gelmektedir.