BÜYÜ
(fr. magie, it. magia, ing. magic, alm. Zauberei/Magie)
Büyü ve büyücüler
İnsan kendisini ezen dünyaya, kendisini korkutan yaratıklara karşı kendi güçlerini aşan ve Tanrısallığın efendisi kılan, bu yolla da kaderine egemen olan bir güç elde etmeyi aramaktadır. Günümüzde yöntemler değişmiş olsalar bile bilinmeyene egemen olma arzusu ve eğilimi insanın yüreğinde kök salmış halde durmakta ve onu bu gibi benzer uygulamalara götürmektedir.
Kahinlik (Hez. 21, 26) ve gözbağcılık (Mika 5, 11; Na 3, 4; pharmakia: Yas. 18, 10; Bil. 12, 4; Ap. 18, 23), işte büyü sanatı (magike techne: Bil. 17, 7), yıldızbilimcilerin astroloji bilimiyle karıştırmamak gerekir. Büyü uygulaması büyü yapmaya bağlıdır (Mez. 58, 6; Yer. 8, 17; Va. 10, 11), düğüm ve bağ bağlama (Hez. 13, 17-23), bakışıyla büyülemek (Bil. 4, 12; 2, 24; Ga. 3, 1) vb. Yahudiler, Mısırlı ve Kildani büyücülerle (Çık. 79; Yşa: 47, 12), falcılarla (Yar. 41, 8. 24; Yşa: 44, 25), bilge ve gözbağcılarla (Çık. 7, 11) temas halindeydiler: büyü her ülkede, hatta İsrail’de bile doğrulanmıştı.
Tipik bir vaka uzun uzadıya anlatılıyordu: EyinDor’lu cinci kadın Samuel’in ruhunu çağırarak Saul’ün trajik ölümünü bildirmesi (1. Sam 28, 3-25). Bundan başka Yeşu’nun mücadele ettiği İzebel’in büyücülüğünden (2. Kr. 9, 22), Ahazya ve Manasse krallarının boş inançlara dayanan uygulamalarından söz ediliyor. Genellikle olaylar Yahve’nin ya da, daha çok Rab İsa’nın, büyünün ve falcılığın harekete geçirmeye çalıştığı karanlık güçlere olan üstünlüğünü belirtmek için aktarılıyor.
Büyüye Karşı Mücadele
Bu niyetle gerçekte yasalar yayınlanmış ve bu önemli konu üzerinde Tanrı’nın ne düşündüğü ile ilgili anılar aktarılmış.
a) Yasaklar
Musa’nın üç büyük kodu büyücülüğü ölüm cezasıyla yasaklıyor (Lev. 19; Yas. 18; Çık. 23). Bu bağlamda büyüye yarayacak karışımlar yasaklanıyor (Yas. 22, 5-11;Lev. 19, 19) örneğin bir oğlağı annesinin sütünde pişirmek olan kenanlı rit (Çık. 23, 19; 34, 26; Tes 14, 21). Çocuk kurbanları (Yas. 18) özellikle kuruluş (1 Kr. 16, 34), koruma (2. Kr. 3, 27) ya da başlama (Bil. 12, 3) ritlerinde nefretle reddediliyor. Yasakların çoğu kan içmekle ilgilidir, çünkü kan içmek sadece Tanrı’ya ait olan hayat enerjisine sahip çıkmak demekti (Yar. 9, 4; Yas. 3, 17; Hab.İş. 15, 29). Bu uygulamalar kısaca putperestlikle bir tutuluyor (Ga. 5, 20; Ap. 21, 8).
b) Tanrı’nın büyücülere karşı eylemleri
Yusuf kahinleri (Yar. 41), Musa Mısırlı büyücüleri (Çık. 7, 10-23; 8, 13; 12,15; 9, 8-12) yeniyor. Balam eşeğiyle Yahve’ye ve İbrani halkına hizmet etmek zorunda kalıyor (Sayı. 22,24). Daniel Kildani bilgeleri bozum ediyor (Dan. 2; 4; 5; 14).
Yeni Antlaşma’da bulunan Yannis’le Yambris’te (2. Tim. 3, 8) olduğu gibi efsane payından yararlanarak bazı anılardan yola çıkarak benzer anlatımları tasarlayıp gerçekleştiriyorlar: Büyücü Simun Petrus’a hitap ediyor (Hab.İş. 8, 9-24), Baryeşu (Hab. İş. 13, 6-11) aynı şekilde Filipili kadın falcı (Hab. İş 16,16) ya da Efesli Yahudi cin çıkartıcıları (Hab. İş 19, 13-20) Pavlus tarafından susturuluyor.
Mucizeler ve peygamber kehanetleri büyü uygulamalarını artık bırakmaktadır, çünkü onlar Tanrı’yı kesin bir şekilde mevcut kılıyorlar (Yas. 18, 9-22; Sayı. 23, 23); büyücüler ise tersine gerçek Tanrı’ya hizmeti başka yöne çevirmektedirler (Yas. 13, 26), olağanüstü şeyler yapanlar öğretiyi çarpıtırlar (Mt. 24, 34; Ap. 16, 12-16). İşte bu nedenle peygamberler ulusların büyücüleriyle amansız bir şekilde mücadele içindedirler (Yşa: 19, 1; 44, 25; 47, 12; Yer. 27, 9; Hez. 21, 34).
Büyücülük yapma ayartısı büyüktür, İsa bile bu yoldan geçti. Şeytan İsa’dan, Tanrısal gücünü Yahudileri hayrete düşürmek üzere, onların açlığını gidermesi yolunda kullanmasını istiyor; ancak İsa dünya üzerinde güç sahibi olmayı ondan almayı istemiyor. Ve ona “Tanrın Rabbe tapınacak ve yalnız ona hizmet edeceksin” (Mt. 4, 1-11) diyor.
c) Ayin ve büyü uygulamaları
Eski Antlaşma’daki ayin usullerinin kökeni büyü ayinlerine dayanıyor. Ancak onları temizleyerek alınmıştır: bir çeşit onları gerçek Tanrı’ya yapılan külte uydurarak. Kutsal olmayan kan kullanımı yasaklanmıştır, kahin, Tanrı adına kanla kefaret ödeme (Lev 17, 11) ve antlaşma riti (Çık. 24, 8) düzenler; kan Tanrı’ya bağıran günahların sesini kesmelidir (Yer. 17, 1; Lev. 40). Bu yeni bağlamda ele alındığında ritin anlamı değişmiş oldu. Ama yine de bir rit boş inançlılığa kaçarsa, sonunda yok olur: Putperestlik kültü haline gelen tunçtan yılanı yıkarlar (2. Kr. 18, 4) Tanrı adını kullanmak bile, önceleri tüm halka sunulmuşken sonradan sadece kahinler kullanmaya başladı (Sayı. 6, 27) (çünkü Mısırlı tanrılardan farklı olarak Yahve büyücülerin el koymasından çekinmez). Mısır’daki Yunanca papirüslerden bildiğimize göre antik zamanların büyücüleri Tanrı adını ağızlarına boşuna almaya çekinmezlerdi. (Çık. 20. 7 LXX).
Özgür ve Tanrı’yı seçebilecek şekilde yaratılan insan, Tanrı’dan aldığı güçle dünyaya egemen olur; bunun için büyüye başvurmasına gerek yoktur; bu karma sanat deruni bilim ve dini yapay olarak birleştirmeye çalışır, ancak doğayı yansılar ve imanın etkilerini bozar.